Wystąpienie: Michał Pyrzyk

Dziękuję bardzo.

Szanowny Panie Marszałku! Na początku należy przypomnieć, co jest właściwym celem tego przedłożenia, bo nie jest to jakaś segregacja, jeśli chodzi o zawód sędziego, ale naprawa sytuacji powstałej wskutek pozbawienia Krajowej Rady Sądownictwa jej tożsamości konstytucyjnej w minionych latach, co w dużej mierze podważało i niezależność sądownictwa, i niezawisłość sędziów. A omawiany projekt, który był przedmiotem prac Komisji Sprawiedliwości i Praw Człowieka, w założeniu dąży do systemowego usunięcia wadliwości procedur nominacyjnych, które to właśnie dziś powodują niepewność prawną, powodują, że udział osób powołanych na wniosek wadliwie ukształtowanej KRS w składach sędziowskich prowadzi do naruszania prawa obywateli do sądu, w tym również, jak pokazuje praktyka ostatnich miesięcy, uchylania wyroków wydanych w imieniu Rzeczypospolitej Polskiej.

Ale niniejszy projekt ma również na celu wykonanie orzeczeń i Sądu Najwyższego, i Naczelnego Sądu Administracyjnego, trzeba to przypomnieć, Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, Europejskiego Trybunału Praw Człowieka, także zaleceń Komisji Weneckiej, chociażby poprzez likwidację Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w strukturze Sądu Najwyższego.

Tak jak wspomniałem wcześniej i trzeba to akcentować, naczelnym celem tej regulacji jest przywrócenie wadliwie powołanym sędziom pełnej legitymacji do sprawowania wymiaru sprawiedliwości. Dlatego te regulacje różnicują status osób powołanych na stanowiska sędziowskie w latach 2018-2025, dzieląc je na trzy główne kategorie w zależności od sytuacji prawnej bezpośrednio przed nominacją przez wadliwie, tak jak powiedziałem wcześniej, ukształtowaną Krajową Radę Sądownictwa.

Pierwszą z nich stanowi grupa zielona, czyli sędziowie, których powołanie zostaje potwierdzone, a ich status nie będzie mógł być kwestionowany w przyszłości. Do tej kategorii należą m.in. osoby powołane na pierwsze stanowisko sędziowskie bezpośrednio po złożeniu egzaminu w Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury. Też są to byli referendarze sądowi i asystenci sędziów.

Drugą, tzw. grupę żółtą, stanowić mają osoby, które też były prawidłowo powołane na stanowisko sędziego, ale następnie uzyskały awans przy udziale wadliwie ukształtowanej KRS. To jest grupa najbardziej liczna. Obejmuje ponad 1 tys. osób, które z dniem wejścia w życie ustawy powrócą na swoje sędziowskie stanowiska zajmowane przed tym wadliwym awansem, ale aby uniknąć paraliżu sądów, sędziowie ci zostaną natychmiast z mocy ustawy delegowani na okres 2 lat do pełnienia czynności w sądach, w których orzekają obecnie, a ich docelowy status zostanie rozstrzygnięty w ponownie przeprowadzonych konkursach już przed prawidłowo ukształtowaną Krajową Radą Sądownictwa.

Ostatnią grupę, czerwoną, stanowić będą osoby, których stosunek służbowy ustaje. Grupa ta to osoby, które przyszły do zawodu sędziowskiego z innych profesji prawniczych. Oczywiście na swój wniosek będą mogły zostać mianowane na stanowisko referendarza sądowego. W projekcie też przewidziano możliwość ich powrotu na stanowisko prokuratora. Adwokaci, radcowie prawni czy notariusze mogą ubiegać się o ponowny wpis na listy zawodowe na zasadach określonych w ich odpowiednich pragmatykach. Osoby te oczywiście też mogą startować w ponownych konkursach na stanowiska sędziowskie.

Projekt normuje również sytuację sędziów w stanie spoczynku. Przewiduje to, o czym wspomniałem, likwidację Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych Sądu Najwyższego. Przewiduje likwidację skargi nadzwyczajnej. Ale zmiany te mają przede wszystkim zapewnić, tak jak już mówiłem wcześniej, i pewność prawa, i stabilność orzeczeń sądowych. Ten projekt zmierza przede wszystkim do odbudowania zaufania obywateli do sędziów i sądów, które zostało nadwyrężone przez te systemowe nieprawidłowości w zakresie niezawisłości władzy sądowniczej.

Dlatego mając na uwadze powyższe, Klub Parlamentarny Polskie Stronnictwo Ludowe będzie popierać ten ważny rządowy projekt niezbędny w procesie przywracania standardów demokratycznego państwa prawa w Polsce. Dziękuję bardzo. (Oklaski)